{"id":2917,"date":"2025-03-24T16:13:13","date_gmt":"2025-03-24T19:13:13","guid":{"rendered":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/?post_type=relatos&#038;p=2917"},"modified":"2025-03-24T16:13:14","modified_gmt":"2025-03-24T19:13:14","slug":"praticas-integrativas-e-complementares","status":"publish","type":"relatos","link":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/","title":{"rendered":"Pr\u00e1ticas Integrativas e Complementares"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size dynamic-field-wrapper-title has-archivo\">Resumo<\/h2>\n\n\n\n<p>Localizada no interior Paulista, contando com popula\u00e7\u00e3o de 46.442 pessoas (IBGE, 2022), Santa Cruz do Rio Pardo esbarra nas recomenda\u00e7\u00f5es do Minist\u00e9rio da Sa\u00fade para implanta\u00e7\u00e3o de um Centro de Aten\u00e7\u00e3o Psicossocial \u2013 \u00c1lcool e Drogas, pois segundo a Portaria MS 3088\/2011, sua implanta\u00e7\u00e3o e habilita\u00e7\u00e3o est\u00e3o pactuadas para munic\u00edpios com popula\u00e7\u00e3o maior que 70 mil habitantes. Cientes, por\u00e9m preocupados em atender efetivamente a popula\u00e7\u00e3o com Depend\u00eancia Qu\u00edmica, a gest\u00e3o municipal optou por formular uma equipe multiprofissional que seguisse os princ\u00edpios da Rede de Aten\u00e7\u00e3o Psicossocial &#8211; RAPS e, assim, em agosto\/2023, iniciou-se o Projeto: \u201cCAPS AD Municipal \u2013 CASULO\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>Ampliando o olhar para oferta de tratamentos complementares e buscando retirar o foco da medicaliza\u00e7\u00e3o como \u00fanica estrat\u00e9gia, elaboramos uma Oficina de Pr\u00e1ticas Integrativas e Complementares, que conta com atividades de Medita\u00e7\u00e3o guiada, Auriculoterapia, Aromaterapia e Acupuntura Sist\u00eamica. As Oficinas demonstraram boa aceita\u00e7\u00e3o e os usu\u00e1rios relataram melhora significativa, principalmente em rela\u00e7\u00e3o aos sintomas ansiosos, apesar das considera\u00e7\u00f5es positivas, algumas dificuldades devem ser expostas como a n\u00e3o disponibiliza\u00e7\u00e3o de materiais que acabam sendo custeados pelos pr\u00f3prios profissionais e o desconhecimento da rede quanto os servi\u00e7os ofertados.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group dynamic-field-wrapper is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h5 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size dynamic-field-wrapper-title\">Imagens <\/h5>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-5 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-1.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2919\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-1-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2919 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-1-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-1-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-2.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2920\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-2-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2920 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-2-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-2-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2921\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2921 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.00-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-1.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2922\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-1-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2922 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-1-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-1-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-2.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2923\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-2-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2923 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-2-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-2-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-3.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2924\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-3-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2924 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-3-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-3-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2925\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2925 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-20.57.01-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-1.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2926\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-1-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2926 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-1-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-1-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-2.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2927\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-2-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2927 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-2-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-2-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-2_1.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2928\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-2_1-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2928 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-2_1-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-2_1-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-3.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2929\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-3-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2929 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-3-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-3-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-4.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2930\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-4-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2930 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-4-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-4-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-5.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2931\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-5-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2931 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-5-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-5-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53.jpeg\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2932\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-150x150.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2932 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-150x150.jpeg 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2024-11-18-at-21.06.53-120x120.jpeg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS.png\"><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" data-id=\"2933\" data-src=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2933 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS-150x150.png 150w, https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS-120x120.png 120w\" data-sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 150px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 150\/150;\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n","protected":false},"featured_media":2933,"template":"","meta":{"_equipe_uf_key":"","_equipe_cidade_key":""},"link_category":[],"palavras-chave":[35,532,838],"relato-tag":[12,40],"categoria-de-relato":[26],"class_list":["post-2917","relatos","type-relatos","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","palavras-chave-dependencia-quimica","palavras-chave-praticas-integrativas-e-complementares","palavras-chave-sintomas-ansiosos","relato-tag-caps","relato-tag-pics-e-saberes-tradicionais","categoria-de-relato-cuidado-a-pessoas-que-fazem-uso-prejudicial-de-alcool-e-drogas"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.1.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Pr\u00e1ticas Integrativas e Complementares - N\u00f3s Na Rede<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pr\u00e1ticas Integrativas e Complementares - N\u00f3s Na Rede\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Resumo Localizada no interior Paulista, contando com popula\u00e7\u00e3o de 46.442 pessoas (IBGE, 2022), Santa Cruz do Rio Pardo esbarra nas recomenda\u00e7\u00f5es do Minist\u00e9rio da Sa\u00fade para implanta\u00e7\u00e3o de um Centro de Aten\u00e7\u00e3o Psicossocial \u2013 \u00c1lcool e Drogas, pois segundo a Portaria MS 3088\/2011, sua implanta\u00e7\u00e3o e habilita\u00e7\u00e3o est\u00e3o pactuadas para munic\u00edpios com popula\u00e7\u00e3o maior que [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"N\u00f3s Na Rede\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-24T19:13:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS-724x1024.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"724\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/\",\"url\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/\",\"name\":\"Pr\u00e1ticas Integrativas e Complementares - N\u00f3s Na Rede\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS.png\",\"datePublished\":\"2025-03-24T19:13:13+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-24T19:13:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS.png\",\"width\":1414,\"height\":2000},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Relatos\",\"item\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Pr\u00e1ticas Integrativas e Complementares\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#website\",\"url\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/\",\"name\":\"N\u00f3s Na Rede\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#organization\",\"name\":\"N\u00f3s Na Rede\",\"url\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/nos-na-rede-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/nos-na-rede-logo.png\",\"width\":421,\"height\":159,\"caption\":\"N\u00f3s Na Rede\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pr\u00e1ticas Integrativas e Complementares - N\u00f3s Na Rede","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"Pr\u00e1ticas Integrativas e Complementares - N\u00f3s Na Rede","og_description":"Resumo Localizada no interior Paulista, contando com popula\u00e7\u00e3o de 46.442 pessoas (IBGE, 2022), Santa Cruz do Rio Pardo esbarra nas recomenda\u00e7\u00f5es do Minist\u00e9rio da Sa\u00fade para implanta\u00e7\u00e3o de um Centro de Aten\u00e7\u00e3o Psicossocial \u2013 \u00c1lcool e Drogas, pois segundo a Portaria MS 3088\/2011, sua implanta\u00e7\u00e3o e habilita\u00e7\u00e3o est\u00e3o pactuadas para munic\u00edpios com popula\u00e7\u00e3o maior que [&hellip;]","og_url":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/","og_site_name":"N\u00f3s Na Rede","article_modified_time":"2025-03-24T19:13:14+00:00","og_image":[{"width":724,"height":1024,"url":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS-724x1024.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. tempo de leitura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/","url":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/","name":"Pr\u00e1ticas Integrativas e Complementares - N\u00f3s Na Rede","isPartOf":{"@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS.png","datePublished":"2025-03-24T19:13:13+00:00","dateModified":"2025-03-24T19:13:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/#primaryimage","url":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS.png","contentUrl":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/capa-PICS.png","width":1414,"height":2000},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/praticas-integrativas-e-complementares\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Relatos","item":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/mostra-de-experiencias\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Pr\u00e1ticas Integrativas e Complementares"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#website","url":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/","name":"N\u00f3s Na Rede","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#organization","name":"N\u00f3s Na Rede","url":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/nos-na-rede-logo.png","contentUrl":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/01\/nos-na-rede-logo.png","width":421,"height":159,"caption":"N\u00f3s Na Rede"},"image":{"@id":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-json\/wp\/v2\/relatos\/2917","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-json\/wp\/v2\/relatos"}],"about":[{"href":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-json\/wp\/v2\/types\/relatos"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2917"}],"wp:term":[{"taxonomy":"link_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-json\/wp\/v2\/link_category?post=2917"},{"taxonomy":"palavras-chave","embeddable":true,"href":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-json\/wp\/v2\/palavras-chave?post=2917"},{"taxonomy":"relato-tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-json\/wp\/v2\/relato-tag?post=2917"},{"taxonomy":"categoria-de-relato","embeddable":true,"href":"https:\/\/brasilia.fiocruz.br\/nosnarede\/wp-json\/wp\/v2\/categoria-de-relato?post=2917"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}